Sıradaki içerik:

EBA İçin Siber Güvenlik Kategorisi Yenilendi!

e
sv

Siber Zorbalık Nedir?

207 okunma — 23 Kasım 2020 08:05
avatar

Omer

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

Siber Zorbalık Nedir?

Siber Zorbalık Nedir? Son yıllarda sıklıkla duyduğumuz siber zorbalık kavramı, internet çağında ortaya çıkan yeni bir zorbalık türüdür. Hızla gelişen internet teknolojileri, insanlara yeni sosyalleşme olanakları sunmaktadır. Anlık mesajlaşma, etkileşim ve kimliğini gizleme gibi özelliklere sahip olan yeni iletişim ortamları, birtakım riskler barındırmaktadır. Sosyal ağlar, mesaj grupları ve dijital oyunlar en çok da internet ile iç içe olan gençlerin ilgisini çekmektedir.

Araştırmalar, gençler ve çocukların interneti günlük yaşamlarının vazgeçilmez bir parçası olarak gördüğünü, arkadaşlarıyla buluşmak ve vakit geçirmek amacıyla internet kullandığını göstermektedir. Ancak bu sosyal etkileşim alanı, sınırları tam olarak kontrol edilemeyen geniş bir
alandır. Bu nedenle çocuk ve gençlerin çevrimiçi ortamda karşılaştıkları en önemli risklerden biri de siber zorbalıktır.

Siber zorbalık, çocuklar ya da ergenlerin başka çocuklar ya da ergenler tarafından internet, dijital teknolojiler ya da cep telefonları aracılığıyla eziyet, tehdit, taciz, küçük düşürülme, utandırılma ve benzeri şekillerde hedef alınmasını ifade etmektedir. Başka bir ifadeyle, elektronik iletişim araçları kullanılarak bir kişi ya da gruba yönelik zarar ya da rahatsızlık verici eylemlerde bulunmak şeklinde tanımlanabilir.

Siber Zorbalık Hangi Şekillerde Karşımıza Çıkar?

Siber zorbalık farklı şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Aşağıdaki davranışlar siber zorba davranışların örnekleridir;

  • Mobil cihazlar aracılığıyla bireylerin görüntülerini izinleri olmaksızın çekip paylaşmak, diğer kullanıcılara sosyal ağlar ya da sohbet odaları gibi çevrimiçi ortamlarda aşağılayıcı, alay edici, öfke dolu, kaba, cinsel taciz veya şiddet içeren mesajlar göndermek, Birinin kişisel bilgilerini rızası ve haberi olmadan internet ortamında paylaşmak,
  • Sosyal ağlarda birisi hakkında dedikodu yaymak ya da özel hayatıyla ilgili konuları açık etmek
  • Bir kişiye ilişkin karalayıcı, aşağılayıcı web sayfaları hazırlamak
  • Başkası adına sahte hesap açıp, onun kimliğine bürünmek
  • Bir kişinin çevrimiçi ortamdaki tüm hesaplarını ısrarlı biçimde takibe almak
  • Sosyal ağlardaki paylaşımlarına sürekli olumsuz yorumlar yapmak
  • Ortak tanıdıkları etkileyerek hedef olarak seçilen bireyi, arkadaş listelerinden silmelerini ve bloke etmelerini, yani sosyal olarak dışlamalarını sağlamak

Siber Zorbalığın Duygusal ve Davranışsal Sonuçları Nelerdir?

Siber zorbalığı önemli kılan nokta, yaygınlığından çok verdiği zararların büyüklüğüdür. Avrupa Çevrimiçi Çocuklar (EU Kids Online) araştırmasının sonuçlarına göre, çocukların karşılaştığı çevrimiçi riskler arasında verdiği duygusal zarar çok büyük olmasına rağmen en az rapor edilenlerden biri siber zorbalıktır. Siber zorbalık ergen bireyleri, duygusal olarak yaralar, özgüvenlerini zedeler ve kişilik gelişimlerini olumsuz etkiler. Siber zorbalığa maruz kalma ya da kurban olmanın sonuçları, duygusal ve davranışsal sonuçlar olarak ayrılır. Yine TÜBİTAK’ın desteğiyle yürütülen siber zorbalık projesinin sonuçlarına göre, siber zorbalığın duygusal sonuçları arasında ilk sıralarda;

  • kızgınlık (%74)
  • endişe (%58)
  • üzüntü (%47)
  • hayal kırıklığı (%36) yer almaktadır.

Bu duygular okul yaşamını, arkadaş ve aile ilişkilerini de etkilemektedir. Siber zorbalığa dahil olan bireyler arkadaşlarına karşı güven duygularını yitirdiklerini ve kendilerini yalnız hissettiklerini ifade etmektedirler. Ayrıca derslere karşı ilgisizlik, konsantrasyon düşüklüğü ve uyku bozukluğu gibi sonuçlar da ortaya çıkabilmektedir.

Ebeveynler Siber Zorbalıkla Mücadele için Neler Yapabilir?

  1. Siber zorbalıkla mücadelede hedef, yasaklayıcı önlemler yerine gençleri bilinçli kullanım ve içerik üretimine teşvik etmektir. Bu çerçevede ebeveynlere şunlar önerilmektedir;
  2. Bilgisayar, cep telefonu ve diğer teknolojik araçlar için uygun kullanma kuralları belirleyin. Örneğin çocuklarınıza, hangi siteleri ziyaret edebileceklerini, hangilerini onaylamadığınızı, açıkça belirtin.
  3. İnternet kullanımına ilişkin onaylamadığınız davranışları nedenleri ile birlikte açıklayın.
  4. Kuralların kolayca benimsenmesi için çocuğunuzun bu kurallara ilişkin itirazlarını ve onun nedenlerini de dinleyin. Bu kuralların belirlenmesine çocuklarınızı dahil etmek, bu kuralların benimsenmesini sağlamak adına önemlidir.
  5. Çocuklarınızın paylaşımlarını akıllıca yapmaları konusunda onlara yardımcı olun. Kendilerine ya da başkalarına zarar verebilecek paylaşımlardan kaçınmalarını söyleyin.
  6. Çocuklarınızı, paylaştıkları içeriğin kimler tarafından görüleceği konusunda yönlendirin. Tanımadıkları kişilerle sosyal ağlarda da olsa iletişime girmenin riskleri konusunda konuşun.
  7. Çocuklarınıza, şifrelerini kimseyle paylaşmamalarını söyleyin. Çünkü şifre paylaşmak onların kimlikleri ve aktiviteleri üzerindeki kontrollerinden ödün vermelerine neden olur. Siber zorbalık vakalarının bir kısmı, şifrelerin arkadaşlarla paylaşılmasından kaynaklanmaktadır.
  8. Okul sınırları içinde teknoloji kullanımıyla ilgili kuralların konulması ve uygulanması konusunda okul yönetimi ve öğretmenlerle iş birliği içinde olun.

Dijital Ortamda Çocuklarımın Güvenliği İçin Hangi Önlemleri Alabilirim?

İnternet çağında yaşayan bireylerin dijital dünyaya uyum sağlayabilmesi, bu ortamın sağladığı olanaklardan güvenli bir biçimde yararlanabilmesi için çeşitli bilgi ve becerilere sahip olması gerekmektedir. Peki ben ne yapmalıyım?

  • Bilgisayarlarına virüs ve casus yazılımları engelleyici programlar yüklemelerini sağlayabilir ve “Güvenlik Duvarı”nı etkin hale getirtebilirim
  • Tanımadıkları kişi ve kurumlardan gelen mesaj ve eklenti dosyalarını virüs taramasından geçirmeden açmamaları konusunda uyarı yapabilirim
  • Güvenilir bilgi kaynaklarını seçmelerini söyleyebilir, interneti kendi gelişimeri için kullanmalarını sağlayabilirim
  • Çevrimiçi ortamdaki şifrelerini belirlerken herkesin kolayca tahmin edemeyeceği güçlü şifreler seçmeleri uyarısı yapabilirim
  • Çevrimiçi ortamda kendilerinin ya da aile bireylerinin kişisel bilgilerini paylaşmamaları uyarısı yapabilirim
  • İnternet ortamında bireylerin kişisel bilgilerini ele geçirmeye çalışmak, taciz ya da tehdit etmek gibi davranışların suç olduğunu öğretebilirim. Bu gibi durumlarda korkmadan bana gelmelerini öğütleyebilirim.

Kaynak: Prof. Dr. Emel Baştürk Akca

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli